Chia hoa hồng khi giới thiệu thợ cho khách: nói lúc nào, nói thế nào để không mất mối

Tóm tắt nhanh
Nên nói chuyện chia hoa hồng giới thiệu khách TRƯỚC khi có tiền, lúc chưa ai phải móc ví, thợ và khách còn thoải mái nhất. Chỉ cần chốt rõ ba thứ: tỉ lệ bao nhiêu, ai trả, trả lúc nào. Ví dụ thợ điện làm trọn gói 10 triệu, khách được bớt 1 triệu, hoa hồng 5% tính trên 9 triệu là 450 nghìn.
Giới thiệu thợ cho khách xong rồi mới ngỏ lời chia tiền thì dễ mất mối lắm ae.
Mình thấy kiểu này nhìu rồi. Thợ làm xong, nhận tiền xong, tự nhiên người giới thiệu nhắn: “ê, nhớ chia mình nha”. Lúc đó thợ cảm giác bị ép, bị bắt phải trả một khoản mà trước giờ chưa ai nói. Lần sau? Ko ai gọi mình nữa :)))
Bài này là phần 2/5 trong series về chuyện môi giới thợ, và mình muốn nói thẳng một ý: vấn đề ko nằm ở chuyện chia hoa hồng, mà nằm ở thời điểm mình mở miệng. Chia tiền là chuyện bình thường, ai làm nghề cũng hiểu. Nhưng nói sai lúc thì nó biến thành chuyện đòi nợ.
I.Nói lúc nào thì thợ không thấy bị ép?
Thử nghĩ từ phía ông thợ điện. Ổng nhận được cuộc gọi của khách là do mình giới thiệu, ổng vui, ổng cảm ơn, ổng sẵn sàng làm cho ngon. Ở thời điểm đó ổng chưa mất đồng nào, chưa có đồng nào vào túi luôn. Nói chuyện chia hoa hồng lúc này giống như bàn luật chơi trước khi vào trận, ai cũng gật đầu cho nhanh.
Còn nếu để tới lúc khách đã đưa 10 triệu cầm trên tay, ông thợ bắt đầu thấy đó là TIỀN CỦA MÌNH. Ngỏ lời lúc đó là đòi chia phần của ổng. Cùng một con số, nhưng cảm giác hoàn toàn khác.
Nói trước hay nói sau
| Nói sau khi có tiền | Nói trước khi có tiền | |
|---|---|---|
| Cảm giác của thợ | bị ép, bị đòi | được bàn bạc, thỏa thuận |
| Tâm lý lúc đó | tiếc tiền vừa nhận | chưa mất gì nên thoải mái |
| Khả năng cãi tỉ lệ | cao, vì đã “thành tiền của tôi” | thấp, vì còn là con số trên giấy |
| Lần giới thiệu sau | dễ bị cắt liên lạc | dễ được gọi lại |
A.Vì sao nhiều người chọn nói sau?
Thực ra thì mình hiểu vì sao nhìu người chọn nói sau. Ngại. Sợ mới giới thiệu mà đã nhắc tiền thì nghe “hám”. Sợ thợ nghĩ mình giới thiệu có mục đích. Nên cứ im im, chờ xong việc, chờ khách thanh toán, rồi mới tính.
Nhưng im lặng ko làm cho chuyện đó biến mất. Nó chỉ dời cái khoảnh khắc khó chịu sang lúc tệ nhất. Công bằng mà nói, nói sớm có thể hơi ngượng 30 giây, nói trễ có thể mất luôn một mối làm ăn.
B.Thợ thực sự ghét điều gì?
Và có một điều nữa: thợ ko ghét chuyện chia hoa hồng. Thợ ghét bị bất ngờ. Khách hàng giới thiệu từ người quen thường là loại khách ngon, ít kỳ kèo, ít bùng tiền, nhìu thợ biết điều đó và sẵn sàng trả phần cho mình. Miễn là họ biết trước.
Thợ ko ghét chia hoa hồng. Thợ ghét bị bất ngờ lúc cầm tiền trên tay.
Ông T
II.Cần chốt những gì: tỉ lệ, ai trả, trả lúc nào
Bây giờ vào chuyện cụ thể. Mình nhớ ba thứ thôi: tỉ lệ, ai trả, trả lúc nào. Thiếu một trong ba là kiểu gì cũng có người hiểu khác nhau.
A.Tỉ lệ: tính trên con số nào?
Tỉ lệ thì dễ hiểu rồi. Nhưng cái hay bị bỏ qua là “tỉ lệ trên cái gì”. 5% của tổng giá trị hợp đồng hay 5% sau khi trừ khuyến mãi? Hai cách này ra hai con số khác nhau, và cãi nhau thường bắt đầu từ đây.
Đây là ví dụ giả sử cho dễ hình dung. Thợ điện làm trọn gói 10 triệu. Vì khách do mình giới thiệu nên thợ bớt cho khách 1 triệu. Khách thực trả 9 triệu. Hoa hồng 5% tính trên số khách thực sự trả, tức 9 triệu, ra 450 nghìn.
Ví dụ trọn gói thợ điện
Để ý là mình ko tính 5% trên 10 triệu (sẽ ra 500 nghìn). Tính trên 9 triệu vì đó mới là số tiền thật sự chảy vào túi thợ. Cách này công bằng với cả ba bên: khách đc bớt thật, thợ ko phải trả hoa hồng trên khoản tiền mình ko nhận, và người giới thiệu biết chính xác mình sẽ nhận bao nhiêu.
Nếu ko nói rõ “tính trên giá nào”, thế nào cũng có ông nghĩ 500 nghìn, ông nghĩ 450 nghìn. Chênh có 50 nghìn thôi, nhưng cái cảm giác “bị trừ hoa hồng” hay “bị cắt” thì nó ở lại lâu hơn con số.
B.Ai là người trả hoa hồng?
Thứ hai là ai trả. Với kiểu giới thiệu thợ cho khách như trên, thường thợ là người trả hoa hồng cho người giới thiệu, ko phải khách. Khách chỉ trả 9 triệu cho thợ, thế thôi. Cái này nghe hiển nhiên nhưng nên nói ra, vì khách mà nghe tới chữ “hoa hồng” là họ tưởng bị cộng thêm phí :))
Vì vậy, khi nhắn với khách, mình nói đại ý là giá đã bớt rồi, ko phát sinh gì thêm. Còn phần chia với thợ là chuyện riêng của mình với thợ. Rõ ràng, đỡ phải giải thích dài dòng.
C.Trả vào lúc nào?
Thứ ba là trả lúc nào. Cái này mình thấy nhìu người quên nhất. Trả ngay khi thợ nhận tiền? Trả sau khi nghiệm thu? Trả cuối tuần? Nếu ko chốt, thợ sẽ nghĩ “từ từ”, mình thì ngồi đợi, và sau vài tuần ngại nhắc là tiền cứ thế bay.
Cách mình thấy gọn nhất là gắn với một mốc rõ ràng, VD: “khách thanh toán xong thì chuyển cho mình”. Mốc đó ai cũng thấy được, ko cần nhắc nhở, ko cần ai phải làm người xấu.
III.Nói thế nào cho khéo? Mẫu tin nhắn dùng được ngay
A.Nhắn riêng với thợ trước
Tiếp theo là nói thế nào. Nhìu bạn hỏi mình: nhắn riêng với thợ hay nhắn chung nhóm ba người? Mình thích nhắn riêng với thợ trước, chốt xong ba thứ, rồi mới tạo cuộc trò chuyện ba bên để khách và thợ làm việc. Chuyện tiền bạc giữa mình với thợ ko cần đem ra trước mặt khách.
Đây là mẫu tin nhắn mình hay dùng, ae cứ sửa cho hợp giọng mình:
Mẫu tin nhắn riêng với thợ (trước khi nối khách)
Anh ơi, em có khách cần làm điện, em giới thiệu anh nha. Trước khi nối, em báo trước luôn cho đỡ ngại: em xin 5% hoa hồng trên số tiền khách thực trả, anh chuyển em sau khi khách thanh toán xong. Anh thấy ổn ko, ko ổn thì mình bàn lại tỉ lệ, em ko giận đâu :)
Để ý mấy chi tiết nhỏ. Mình nói trước khi nối, tức là thợ vẫn có quyền nói ko. Mình nêu đủ ba thứ trong đúng một tin. Và mình chừa đường lùi cho thợ, vì một thỏa thuận mà người kia ko dám từ chối thì ko phải thỏa thuận, đó là bị ép.
B.Tin nhắn ba bên
Còn tin nhắn ba bên thì ngắn hơn nhiều. Mình chỉ cần giới thiệu hai bên, nói rõ khách được bớt bao nhiêu và phạm vi công việc, rồi lùi ra. Ko đụng gì tới hoa hồng trong nhóm đó hết.
Mẫu tin nhắn ba bên
Em giới thiệu hai bên làm quen: anh A là thợ điện em tin tưởng, chị B là khách cần làm điện trọn gói. Em đã báo anh A giá riêng cho chị rồi, chị trao đổi trực tiếp với anh nha. Có gì cần em hỗ trợ cứ nhắn em.
IV.Ba sai lầm hay gặp nhất
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng sai lầm hay gặp thì nhìu. Sai lầm số một là đã nói rồi nhưng chỉ nói miệng, ko có chữ nào. Sáu tháng sau ko ai nhớ là 5% hay 10%. Giờ ai cũng nhắn tin, cứ chốt bằng tin nhắn, thế là có bằng chứng, ko cần hợp đồng rườm rà.
Sai lầm số hai là hứa hẹn kiểu mơ hồ: “có gì tính sau”, “lo gì anh em mình”. Câu này nghe thân thiện nhưng thực ra là mầm của mọi cuộc cãi vã. Thân thiết mấy thì tiền vẫn nên rõ ràng, rõ ràng mới giữ được thân.
Sai lầm số ba là đòi quá cao. Thợ cũng tính toán lợi nhuận của họ. Nếu hoa hồng ăn mất quá nhìu, thợ hoặc làm ẩu để bù, hoặc nâng giá khách, và cuối cùng người chịu thiệt là khách, rồi quay lại trách mình. Con số 5% trong ví dụ của mình chỉ là minh hoạ, ae tự cân theo ngành nghề và biên lợi nhuận của thợ.
Hoa hồng đẹp là khi cả ba bên đều thấy mình ko bị thiệt.
Ông T
V.Nói trước có lợi gì cho chính mình?
Còn một chuyện nữa mình muốn nói thật. Nói trước khi có tiền ko chỉ để thợ dễ chịu. Nó còn giúp chính mình. Khi tỉ lệ đã được thống nhất lúc còn thoải mái, tới lúc chuyển tiền ko ai phải kỳ kèo, ko ai phải đóng vai người xấu. Việc trả hoa hồng chỉ còn là một thao tác chuyển khoản.
Và quan trọng nhất, thợ nhớ mình là người rõ ràng. Lần sau có khách, thợ chủ động báo mình. Mối quan hệ kiểu này mới bền, chứ ăn một lần rồi mất mối thì ko đáng.
VI.Tóm lại và kỳ sau
Tóm lại, ae nhớ ba thứ: tỉ lệ, ai trả, trả lúc nào. Nói trước khi có tiền, nói riêng với thợ, chốt bằng tin nhắn. Làm đc vậy thì hầu hết rắc rối coi như tránh xong.
Kỳ sau mình sẽ nói sang một chuyện khó chịu hơn: nghề môi giới, và khi có sự cố thì ai gánh rủi ro. Cái này liên quan trực tiếp tới việc mình có nên nhận hoa hồng hay ko đó :))
Ps. Con số trong bài chỉ là ví dụ giả sử cho dễ tính, ko phải mức chuẩn của ngành nào cả nha ae.
Câu hỏi thường gặp
Nên nói chuyện chia hoa hồng với thợ vào lúc nào?
Nói trước khi thợ nhận tiền của khách, tốt nhất là ngay lúc bạn định giới thiệu. Khi đó chưa ai phải móc ví nên hai bên dễ gật đầu hơn. Nói sau khi thợ đã cầm tiền thì dễ bị hiểu là đòi.
Hoa hồng giới thiệu khách nên tính trên giá nào?
Nên tính trên số tiền khách thực sự trả, sau khi đã trừ phần bớt. Cách này công bằng vì thợ chỉ chia phần tiền mình thật sự nhận. Quan trọng là ghi rõ trong tin nhắn là tính trên giá nào để khỏi hiểu lầm.
Ai là người trả hoa hồng, khách hay thợ?
Thông thường thợ là người trả cho người giới thiệu, khách chỉ trả giá đã thoả thuận cho thợ. Bạn nên nói rõ với khách là không phát sinh khoản nào thêm để họ khỏi lo bị cộng phí.
Có cần viết hợp đồng khi chia hoa hồng không?
Với các mối nhỏ, một tin nhắn ghi rõ tỉ lệ, ai trả, trả lúc nào là đã đủ làm bằng chứng. Không cần hợp đồng rườm rà. Điều quan trọng là có chữ viết thay vì chỉ nói miệng.
Lỡ đã giới thiệu xong mà chưa nói chuyện hoa hồng thì sao?
Vẫn nên nói càng sớm càng tốt, trước lúc khách thanh toán. Nhắn riêng với thợ, nêu đủ tỉ lệ, ai trả, trả lúc nào và chừa đường để thợ góp ý. Nếu thợ ko đồng ý thì chấp nhận bàn lại, đừng ép.


