Tiệm có lời trên giấy mà vẫn hết tiền: lập bảng dòng tiền 30 ngày bằng một tờ giấy hai cột

Tóm tắt nhanh
Lợi nhuận là con số chốt cuối tháng, còn dòng tiền là tiền thật có mặt đúng ngày đến hạn, nên tiệm có lời vẫn có thể hụt tiền. Cách đơn giản nhất để thấy trước là lập bảng hai cột trong 30 ngày: một cột các khoản phải trả, một cột các khoản chắc chắn thu được, cùng ghi kèm ngày rồi cộng dồn. Ngày nào cột trả vượt cột thu thì đó là ngày tiệm hụt.
Tiệm có lời trên giấy vẫn có thể không đủ tiền trả người ta, vì lời và tiền mặt là hai thứ khác nhau. Nghe vô lý, nhưng nhiều chủ tiệm dính đúng cái này, và nó giết tiệm nhanh hơn mấy rủi ro kia nhiều. Bài này mình đi từ chuyện vì sao nó xảy ra, tới cách làm một tờ giấy hai cột để thấy trước ngày hụt :)))
I.Lời trên giấy mà sao két vẫn trống?
Vì lời là con số tính cuối tháng, còn tiền thì phải có mặt đúng ngày đến hạn. Hai cái này lệch nhau về thời điểm, và chỗ lệch đó chính là chỗ tiệm chết.
A.Lời là kết quả, tiền là thứ để trả người ta
Cuối tháng bạn cộng doanh thu, trừ chi phí, ra một con số dương. Nhìn đã mắt. Nhưng ông chủ nhà, người giao hàng, nhân viên đâu có quan tâm cuối tháng bạn lời bao nhiêu. Họ quan tâm đúng ngày hẹn có tiền hay ko.
Con số lời cuối tháng giống tấm ảnh chụp lại. Còn tiền thì là cuốn phim chạy từng ngày. Tấm ảnh đẹp ko có nghĩa mọi cảnh trong phim đều ổn.
B.Hàng đã bán nhưng tiền chưa về
VD kinh điển: bạn giao hàng cho khách quen, ghi vào sổ là đã bán, lời đã tính. Nhưng khách hẹn mấy tuần sau mới thanh toán. Trên sổ đây là doanh thu, ngoài đời nó chưa phải tiền.
Trong lúc đó, tiền thuê mặt bằng, lương, điện nước vẫn tới hạn đều đều. Chúng ko chờ khách của bạn.
C.Hàng đã nhập nhưng chưa bán hết
Chiều ngược lại cũng đau y chang. Bạn nhập hàng về, đã trả tiền nhà cung cấp, nhưng hàng còn nằm trên kệ, trong kho. Tiền đã ra khỏi túi, mà chưa quay lại.
Thế là sổ thì đẹp mà két thì trống. Thừa nhận đi, ai làm tiệm một thời gian cũng ít nhất một lần thấy cảm giác này.
II.Vì sao hụt tiền giết tiệm nhanh hơn mấy rủi ro khác?
Vì nó đến bất ngờ, đến đúng ngày, và ko có chỗ đàm phán. Các rủi ro kia (hàng ế, khách ít đi, đối thủ mở bên cạnh) thường báo trước từ từ. Hụt tiền thì có thể xảy ra ngay cả khi mọi thứ trông đang ổn.
A.Sổ đẹp nên ko ai báo động
Đây là cái bẫy tâm lý. Khi báo cáo cuối tháng có lời, bạn thấy yên tâm. Ko có chỉ số nào đỏ lên cả. Nên bạn ko có lý do để lo, cho tới đúng cái ngày ko đủ tiền trả.
Sổ thì đẹp mà két thì trống, và cái két mới là thứ trả lương được.
Ông T
B.Tới hạn là tới hạn
Hàng ế thì còn giảm giá xả được. Khách ít thì còn chạy khuyến mãi. Nhưng lương tới ngày thì phải có tiền. Tiền thuê tới kỳ thì phải có tiền. Thiếu một lần là mất uy tín với nhân viên, với nhà cung cấp, và mấy cái đó khó lấy lại hơn chính con số tiền.
Cho nên theo mình, việc đầu tiên ko phải là tăng lời, mà là biết trước ngày nào mình sẽ hụt.
III.Bảng dòng tiền 30 ngày hai cột là gì?
Là một tờ giấy chia đôi: bên trái là mọi khoản phải trả, bên phải là mọi khoản chắc chắn thu được, cả hai đều ghi kèm ngày, trong 30 ngày tới. Ko cần phần mềm, ko cần biết kế toán. Mình hay làm đúng cách này, và nó đủ dùng cho tiệm nhỏ.
A.Cột 1: những khoản PHẢI TRẢ
Ghi hết mọi thứ phải chi trong 30 ngày tới, mỗi khoản kèm ngày đến hạn:
- Tiền thuê mặt bằng
- Tiền hàng nhập
- Lương
- Điện nước
- Tiền vay nếu có
Đừng bỏ sót khoản nào vì nghĩ “khoản nhỏ thôi”. Cộng lại mấy khoản nhỏ hay ra một con số ko nhỏ chút nào.
B.Cột 2: những khoản CHẮC CHẮN thu được
Chỗ này phải khắt khe chút. Cột này ko phải để ghi hy vọng.
Khách hứa tuần sau trả thì đừng ghi. Chỉ ghi khoản nào mình tin chắc như đã nằm trong túi. Nếu khoản đó về sớm thì mừng, còn ko về thì bảng của bạn vẫn đúng, ko bị “đẹp giả”.
Cột thu phải khắt khe
Khách hứa tuần sau trả thì ko ghi vào bảng. Chỉ ghi khoản nào mình tin chắc như đã nằm trong túi. Cột thu mà ghi hy vọng thì cả bảng thành sổ đẹp thứ hai.
IV.Làm sao đặt hai cột cạnh nhau để thấy ngày hụt?
Sắp xếp hai cột theo từng ngày rồi cộng dồn, ngày nào cột trả vượt cột thu thì đó là ngày tiệm hụt. Chỉ vậy thôi, ko có phép tính nào cao siêu.
A.Các bước làm
Làm bảng trong khoảng nửa tiếng
- Kẻ hai cộtChia tờ giấy làm đôi, một bên PHẢI TRẢ, một bên CHẮC CHẮN THU
- Liệt kê khoản phải trảThuê mặt bằng, tiền hàng nhập, lương, điện nước, tiền vay, mỗi khoản kèm ngày
- Liệt kê khoản chắc thuChỉ ghi khoản tin chắc, mỗi khoản kèm ngày, khoản hứa hẹn thì bỏ
- Xếp theo ngàyĐặt hai cột cạnh nhau, từng ngày trong 30 ngày tới
- Cộng dồnCộng dồn thu và trả qua từng ngày, đánh dấu ngày trả vượt thu
B.Ví dụ: lương ngày 5, tiền khách nợ ngày 12
VD thực tế: lương trả ngày 5, nhưng tiền hàng khách nợ phải tới ngày 12 mới về. Nhìn trên tờ giấy là thấy ngay khoảng hụt 7 ngày.
Còn nếu chỉ nhìn báo cáo cuối tháng thì chả thấy gì hết. Tới ngày 12 tiền về đủ, tháng vẫn có lời, nhưng 7 ngày kia thì tiệm đã phải xoay xở đủ kiểu rồi.
C.Cập nhật mỗi tuần một lần
Tờ giấy này mất khoảng nửa tiếng để làm, rồi mỗi tuần cập nhật lại một lần. Đừng để nó nằm im cả tháng. Tuần nào có khoản mới phát sinh, khách trả sớm hoặc trễ, thì sửa ngay. Bảng cũ là bảng nói dối.
V.Biết trước 3 tuần khác gì biết trước 1 ngày?
Khác ở chỗ bạn còn bao nhiêu lựa chọn. Biết trước 3 tuần thì còn kịp xoay nhiều đường. Biết trước có 1 ngày thì chỉ còn nước đi vay nóng.
Biết sớm và biết muộn
| Biết trước 3 tuần | Biết trước 1 ngày | |
|---|---|---|
| Lựa chọn | Dời lịch nhập hàng, xin gia hạn, đòi nợ sớm | Chủ yếu là vay nóng |
| Áp lực | Còn thời gian thương lượng | Gấp, phải chịu điều kiện của người cho vay |
| Uy tín | Báo trước được với nhà cung cấp | Dễ trễ hẹn, mất lòng |
A.Ba đường lùi khi thấy ngày hụt
Khi bảng chỉ ra một ngày hụt còn xa, bạn có ba đường chính:
Dời lịch nhập hàng. Nếu đợt nhập đó đẩy sang sau ngày hụt được thì tiền ở lại trong két thêm vài ngày.
Xin gia hạn tiền hàng. Nhà cung cấp hay dễ nói chuyện hơn khi bạn báo sớm, thay vì tới hạn mới xin.
Đòi khoản nợ sớm hơn. Gọi khách trước chứ đừng chờ tới ngày hết hạn rồi mới nhắc.
B.Vì sao vay nóng là đường cuối
Vay nóng ko phải ko đc dùng, nhưng nó là cái bạn chỉ còn khi ko còn chọn lựa nào. Mục đích của tờ giấy là để bạn ko bao giờ phải tới bước đó chỉ vì quên nhìn lịch.
Biết trước 3 tuần thì còn xoay đc, biết trước 1 ngày thì chỉ còn nước đi vay nóng.
Ông T
VI.Những sai lầm hay gặp khi lập bảng
Phần lớn lỗi nằm ở chỗ lập bảng quá dễ dãi với bản thân. Mấy lỗi dưới đây mình thấy lặp lại nhiều nhất.
A.Ghi cột thu quá lạc quan
Đây là lỗi số một. Khách nói tuần sau trả, bạn ghi vào. Khách trễ, và bảng của bạn ko còn đúng. Quay lại nguyên tắc: chỉ ghi khoản chắc như đã nằm trong túi.
B.Quên ghi ngày, chỉ ghi tổng
Ghi “tiền hàng tháng này” mà ko ghi ngày thì bảng vô dụng. Cái bạn cần thấy là thứ tự các khoản trong tháng, vì khoản trả ngày 5 và khoản thu ngày 12 nằm trong cùng một tháng mà vẫn gây hụt.
C.Làm một lần rồi bỏ
Bảng làm xong để đó cả tháng thì tới tuần thứ hai đã lệch. Nửa tiếng lúc đầu, rồi mỗi tuần cập nhật một lần, đó là toàn bộ kỷ luật cần có. Ko nhiều, nhưng phải đều.
D.Nhầm bảng dòng tiền với báo cáo lãi lỗ
Hai thứ này trả lời hai câu hỏi khác nhau. Báo cáo lãi lỗ hỏi “tháng này mình có lời ko”, còn bảng hai cột hỏi “ngày nào mình hụt tiền”. Tiệm sống đc cần trả lời tốt cả hai, nhưng ngày hụt mới là thứ quyết định tiệm còn mở cửa hôm sau hay ko.
VII.Làm sao giữ thói quen này mà không mệt?
Giữ nó thật nhỏ và gắn vào một giờ cố định trong tuần. Công bằng mà nói, ko ai thích ngồi kẻ bảng, nên phải làm cho nó nhẹ hết mức.
A.Một tờ giấy, một buổi cố định
Chọn một buổi trong tuần, cùng giờ, cầm tờ giấy lên sửa. Ko cần đẹp, ko cần file. Nếu bạn thích ghi tay thì cứ ghi tay, miễn nhìn một phát là thấy ngày nào cột trả vượt cột thu.
B.Kiểm tra nhanh mỗi tuần
Cập nhật bảng mỗi tuần
- Có khoản phải trả mới phát sinh chưa
- Khoản nào đã trả thì gạch bỏ
- Khách đã trả khoản nào, khoản nào trễ
- Cột thu có khoản nào chưa chắc thì xoá chưa
- Cộng dồn lại, ngày nào trả vượt thu
- Ngày hụt còn xa hay đã gần, cần dời nhập hàng hay xin gia hạn
Vậy thôi. Ko cao siêu gì, nhưng nhìn thấy ngày hụt trước vài tuần là khác hẳn với việc bị bất ngờ.
Ae chủ tiệm nào đang làm vụ này theo cách khác thì chia sẻ mình học với nha :))
Câu hỏi thường gặp
Lợi nhuận và dòng tiền khác nhau chỗ nào?
Lợi nhuận là con số tính cuối tháng sau khi lấy doanh thu trừ chi phí. Dòng tiền là tiền thật vào ra theo từng ngày. Hàng đã bán mà khách chưa trả thì có lời trên sổ nhưng chưa có tiền trong két.
Bảng dòng tiền 30 ngày cần những cột nào?
Chỉ cần hai cột. Cột một ghi mọi khoản phải trả trong 30 ngày tới như tiền thuê, tiền hàng, lương, điện nước, tiền vay. Cột hai ghi các khoản chắc chắn thu được. Cả hai cột đều ghi kèm ngày.
Khoản khách hứa trả có nên ghi vào cột thu không?
Không nên. Khách hứa tuần sau trả vẫn là lời hứa, chưa phải tiền. Chỉ ghi khoản bạn tin chắc như đã nằm trong túi, để bảng ko đẹp hơn thực tế.
Bao lâu thì phải cập nhật bảng một lần?
Làm bảng lần đầu mất khoảng nửa tiếng, sau đó cập nhật mỗi tuần một lần. Khi có khoản thu trễ hoặc khoản chi mới thì sửa luôn, đừng để bảng cũ lệch với thực tế.
Thấy ngày hụt tiền thì làm gì?
Nếu biết sớm, bạn có thể dời lịch nhập hàng, xin nhà cung cấp gia hạn tiền hàng, hoặc đòi khoản nợ sớm hơn. Nếu chỉ biết trước một ngày thì thường chỉ còn cách vay nóng, nên mục đích của bảng là phát hiện sớm.


